TẤT TẦN TẬT VỀ “SIÊU THỰC PHẨM” GẠO LỨT ĐEN

Những năm trở lại đây, trên các trang mạng xã hội, báo chí, TV xuất hiện dày đặc các thông tin về thực phẩm bẩn, thực phẩm chứa dư lượng thuốc bảo vệ thực vật quá mức cho phép, các chất kháng sinh, hoocmon tăng trưởng động vật. Những chất gây hại này khiến cho tỉ lệ các bệnh về ung thư, tim mạch,…ngày càng cao. Thống kê của Globocan năm 2020 tại Việt Nam, ước tính có 182.563 ca mắc mới và 122.690 ca tử vong do ung thư.

Gạo Lứt Đen rất tốt cho sức khỏe

Chính vì những vấn đề trên, người tiêu dùng ngày càng khắt khe với những thực phẩm ăn uống hằng ngày, họ có xu hướng lựa chọn những sản phẩm có nguồn gốc hữu cơ, tự nhiên, lành mạnh. Đặc biệt là những thực phẩm vừa là thức ăn vừa có tính phòng và trị bệnh cao. Nhắc đến dòng thực phẩm này không thể không kể đến Gạo lứt đen – loại gạo được ví là “siêu thực phẩm” bởi giá trị dinh dưỡng cao của nó. Vậy gạo lứt đen có đặc điểm gì? Cách phân biệt gạo lứt đen và các loại gạo khác như thế nào? Công dụng và những lưu ý khi dùng gạo lứt là gì? Bà Táo sẽ cung cấp tất cả thông tin ở bài viết dưới đây, xin mời bạn đọc cùng tìm hiểu nhé.

1.  Đặc điểm của gạo lứt đen

Gạo lứt nói chung còn có tên gọi khác là gạo lật, là một loại ngũ cốc nguyên hạt, chỉ xay bỏ lớp vỏ cứng bên ngoài và giữ lại phần cám gạo cùng với các mầm rất giàu chất dinh dưỡng thiết yếu cho cơ thể, như vitamin, chất chống oxy hóa và các loại khoáng chất.

Gạo lứt đen là loại gạo có giá trị dinh dưỡng cao nhất trong dòng gạo lứt. Nó có chứa màu đen, màu tím than đặc trưng là do chứa chất Anthocyanin (hợp chất chống oxy hóa). Đây là loại gạo có lượng Protein cao nhất.

Hàm lượng dinh dưỡng có trong 100g gạo lứt đen Bà Táo:

  • Protein: 10.1g
  • Carbs: 20.2g
  • Vitamin A:  50.7mg
  • Vitamin B6: 0.14mg
  • Vitamin B1: 0.41mg
  • Anthocyanin: 46.3mg
  • Sắt: 1.8mg
  • Calci: 20mg
  • Seleni: 12.8ug
  • Acid béo không no: 0.29g
  • Omega 3: 0.015g
  • Omega 6: 0.21g
  • Xơ thô: 1.2g

2.  Phân biệt các loại gạo lứt

Có 2 cách phân loại gạo lứt: dựa vào chất gạo và dựa vào màu sắc.

2.a Phân loại gạo lứt theo chất gạo:

Có 2 loại gồm gạo lứt nếp và gạo lứt tẻ

a1. Gạo lứt nếp

Loại gạo lứt này xuất phát từ các giống nếp khác nhau như nếp than, nếp ngỗng, nếp Thái Bình, nếp hương hay nếp cái hoa vàng. Loại gạo này thường dẻo và có thể được dùng để nấu xôi, nấu chè hay làm bánh. Đây cũng là nguyên liệu cần thiết để làm món rượu nếp cái hay còn gọi là cơm rượu, phổ biến ở miền Bắc.

a2. Gạo lứt tẻ

Gạo lứt tẻ khá giống các loại gạo nấu cơm hằng ngày, chỉ khác là gạo lứt vẫn còn lớp cám màu ngà bên ngoài. Gạo lứt tẻ có nhiều loại khác nhau: Gạo lứt hạt ngắn, gạo lứt hạt vừa và gạo lứt hạt dài.

2.b Phân loại gạo lứt theo màu sắc:

Các loại gạo lứt thường có 3 màu chính: trắng ngà, đỏ và đen. Màu sắc này là do lớp vỏ cám bên ngoài hạt gạo quyết định.

b1. Gạo lứt trắng

Đây là loại gạo lứt thông dụng thường hay được sử dụng nhất, vì nó dễ ăn nhất. Vị của gạo lứt trắng không khác quá nhiều so với gạo tẻ thông thường chúng ta sử dụng hằng ngày. Chỉ khác biệt nhiều nhất là ở màu sắc của gạo lứt vì không được xay xát kỹ. (lúa của gạo trắng mà người ta chỉ xay bỏ lớp vỏ trấu).

b2. Gạo lứt đỏ

   Gạo lứt đỏ thường có màu đỏ nâu, khi nấu chín khá dẻo. Loại gạo này có nhiều chất dinh dưỡng tốt cho sức khỏe như chất xơ, lipid, vitamin A, vitamin B1… Đây là thực phẩm thích hợp với những người có nhu cầu dinh dưỡng cao như người ăn chay, người lớn tuổi, bệnh nhân tiểu đường…

   Tuy nhiên, khi chọn mua gạo lứt đỏ, bạn cần chú ý phân biệt loại gạo này với gạo huyết rồng vì hai loại gạo này có tác dụng khác nhau. Chỉ số đường huyết ở thực phẩm (GI) của gạo lứt đỏ ở mức trung bình và không làm đường huyết tăng cao sau khi ăn nhưng chỉ số này của gạo huyết rồng lại khá cao. Điều này có nghĩa là gạo huyết rồng không thích hợp với người mắc bệnh tiểu đường.

   Cách phân biệt hai loại gạo này bằng cách tách đôi một hạt gạo ra kiểm tra. Gạo lứt đỏ khi tách đôi sẽ có phần lõi bên trong màu trắng. Trong khi đó, gạo huyết rồng có màu đỏ sẫm ở cả lớp vỏ và phần lõi bên trong.

b3. Gạo lứt đen

Gạo lứt đen thật ra hơi nghiêng về màu tím than chứ không phải màu đen. Loại gạo này chứa nhiều chất xơ và hợp chất thực vật tốt cho sức khỏe nhưng lại ít đường nên là món rất lành mạnh. Bên cạnh đó, gạo lứt đen còn có nhiều chất oxy hóa giúp ngăn ngừa bệnh tim và ung thư. Vì vậy đây là loại lương thực rất tốt cho sức khỏe.

3.  Lợi ích của gạo lứt đen

Tốt cho tim mạch

Gạo lứt đen tăng cường sức khỏe của tim theo nhiều yếu tố khác nhau. Do không chứa natri nên việc tiêu thụ gạo sẽ không làm người dùng tăng huyết áp mà còn có thể giúp điều hòa yếu tố sức khỏe này. Ngoài ra, chất xơ dồi dào và Anthocyanin còn hỗ trợ loại bỏ cholesterol “xấu” LDL khỏi hệ thống tim mạch và làm giảm nguy cơ phát triển chứng xơ vữa động mạch. Đặc biệt, gạo đen chứa hơn 23 loại chất chống ô xy hóa và có hoạt tính chống ô xy hóa cao nhất trong tất cả các loại gạo, vì vậy nó rất tốt cho việc bảo vệ tim mạch. 

Có đặc tính chống ung thư

Anthocyanin từ gạo đen cũng có thể có đặc tính chống ung thư mạnh. Ngoài ra, nghiên cứu cho thấy, ăn nhiều thực phẩm giàu anthocyanin liên quan đến nguy cơ ung thư đại trực tràng thấp hơn.

Hơn nữa, một nghiên cứu khác phát hiện anthocyanin từ gạo đen làm giảm số lượng tế bào ung thư vú, làm chậm sự tăng trưởng và khả năng lây lan của chúng, theo Healthline.

Tốt cho tiêu hóa

Gạo lứt đen chứa một lượng chất xơ khá ấn tượng. Bên cạnh việc tối ưu hóa quá trình cân bằng cholesterol, chất xơ cũng góp phần thúc đẩy sức khỏe đường tiêu hóa bằng cách kích thích quá trình đi vệ sinh, đẩy lùi một số tình trạng khó chị như táo bón, tiêu chảy, đầy hơi, đau bụng cũng như các vấn đề nghiêm trọng hơn, chẳng hạn như loét dạ dày và trĩ.

Bên cạnh đó, chế độ ăn uống giàu chất xơ cũng làm giảm nguy cơ mắc phải ung thư ruột già.

Tăng cường hệ miễn dịch

Việc cải thiện và tăng cường hệ miễn dịch là một trong những cách tốt nhất để bảo vệ sức khỏe. Theo các chuyên gia, lượng vitamin C đáng kể từ gạo lứt đen sẽ giúp người dùng đạt được phần nào mục đích trên. Vitamin C kích thích sản xuất tế bào bạch cầu, phòng tuyến đầu tiên chống lại các tác nhân, mầm bệnh.

Hơn nữa, vitamin C còn là một thành phần quan trọng của collagen, chúng rất cần thiết cho việc tái tạo và sửa chữa các tế bào, cơ quan, mô và thành mạch máu, giúp chúng ta khỏi bệnh.

Ngăn ngừa lão hóa

Sự tích tụ của các gốc tự do trong da cũng góp phần gây ra các dấu hiệu tuổi tác, chẳng hạn như nếp nhăn, đốm đồi mồi, vết thâm sậm màu…

Chất chống Oxy hóa có trong gạo lứt sẽ vô hiệu hóa các gốc tự do đó, làm giảm thời gian mà các gốc tự do gây ra cho các bộ phận trong cơ thể. Giúp cho da sáng, căng, hồng hào hơn.

Hỗ trợ sức khỏe cho mắt

Nghiên cứu cho thấy gạo đen chứa một lượng lớn lutein và zeaxanthin giúp bảo vệ đôi mắt khỏi các gốc tự do có khả năng gây hại. Đặc biệt, hai hợp chất đó còn bảo vệ võng mạc bằng cách lọc các sóng ánh sáng xanh có hại cũng như đóng vai trò quan trọng chống lại sự thoái hóa điểm vàng liên quan đến tuổi tác – nguyên nhân hàng đầu gây mù trên toàn thế giới. Chúng cũng có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh đục thủy tinh thểbệnh võng mạc tiểu đường.

Hỗ trợ giảm cân

Là một loại thực phẩm ít calokhông chứa gluten, gạo đen có thể trở thành trợ thủ đắc lực cho những người đang cố gắng giảm cân và ngăn ngừa béo phì. Nguyên do là tiêu thụ cơm gạo lứt đen sẽ giúp bạn giảm sự thèm ăn, tăng cảm giác no nhờ vào hàm lượng chất xơ và Protein cao nhưng lượng calo nạp vào cơ thể không nhiều.

Gạo lứt đen cũng đem đến một sự cân bằng hợp lý giữa các khoáng chất cần thiết cho chế độ ăn uống mỗi ngày.

Tốt cho xương

Khi già đi, thể trạng chúng ta bắt đầu yếu dần, bao gồm cả xương. Để duy trì xương chắc khỏe, việc ăn các loại thực phẩm giàu phốt pho như gạo đen có thể rất hữu ích. Phốt pho và kẽm rất quan trọng cho mục đích duy trì mật độ khoáng xương, đảm bảo xương và khớp vẫn ổn định.

Nếu bạn có nguy cơ loãng xương hoặc đã bắt đầu cảm thấy những cơn đau trong xương, hãy chuyển sang ăn cơm gạo lứt đen thay vì cơm gạo trắng truyền thống nhé. 

Thúc đẩy tăng trưởng và chữa lành

Hàm lượng protein cao có trong gạo lứt đen khá thích hợp cho việc tăng khối lượng cơ bắp và phát triển cơ thể một cách cân bằng. Protein được tạo thành từ các axit amin thiết yếu cho sức khỏe và là một lựa chọn tuyệt vời cho những người ăn chay khi họ bị hạn chế nguồn cung cấp thực phẩm giàu dưỡng chất do không thể ăn thịt, cá. 

Ngăn ngừa dị tật bẩm sinh

Gạo lứt đen có hàm lượng vitamin đáng kể, bao gồm cả vitamin B9 hay là folate hoặc axit folic. Vitamin này đã được chứng minh khả năng làm giảm nguy cơ bị dị tật ống thần kinh ở thai nhi. Các mẹ bầu nên thêm gạo đen vào chế độ ăn uống của mình vì tất cả các lợi ích sức khỏe quan trọng của món ăn này, đặc biệt nếu bạn lo sợ không bổ sung đủ lượng vitamin B cần thiết mỗi ngày.

4.  Một số lưu ý khi sử dụng gạo lứt đen

Gạo lứt đen có nhiều tác dụng đối với sức khỏe người dùng. Tuy nhiên, để thực sự phát huy tác dụng này của gạo lứt và để đảm bảo an toàn khi sử dụng gạo cần lưu ý các thông tin sau:

–         Chọn gạo sạch và chất lượng được sản xuất bởi các đơn vị cụ thể, rõ ràng, thể hiện đầy đủ thông tin về nhà sản xuất, thành phần dinh dưỡng, hướng dẫn sử dụng trên nhãn mác, bao bì.

–         Lưu ý về thời gian sử dụng gạo, chọn loại gạo dẻo có thể ăn được trong thời gian dài.

–         Trong gạo lứt đen có lượng vitamin B1 và B6 lớn, trong quá trình sử dụng không nên ngâm hoặc vo kỹ vì như vậy vitamin sẽ tan hết trong nước; khi nấu không nên mở vung, khi mở vung vitamin sẽ bay hơi.

–         Cần ăn gạo lứt đen bổ sung với các nhóm thực phẩm khác như đạm, chất khoáng. Mặc dù chất xơ là thành phần có hàm lượng cao trong gạo lứt đen, nhưng cũng không thể nào bằng rau xanh, trái cây.

–         Người bị bệnh thận không nên sử dụng gạo lứt đen vì hàm lượng phốt pho trong gạo tương đối cao.

–         Với người bị đau dạ dày hoặc các vấn đề về tiêu hóa, nếu cơm gạo lứt khô và cứng có thể không tốt đối với dạ dày và sức khỏe.

Cần xây dựng chế độ ăn đa dạng kết hợp bữa ăn gạo lứt đen với một lượng vừa phải cùng nhiều loại thực phẩm khác như rau củ quả để giảm cân hiệu quả, chú ý tập luyện thể dục thể thao đều đặn.

5.  Cách dùng gạo lứt đen

(1) Nấu cơm: tốt nhất ngâm gạo vào buổi tối, nước vừa đủ ngập, khoảng 1 tiếng, sau đó đổ ra để ráo nước, sáng hôm bỏ gạo vào nước ngâm trước đó, tỷ lệ như nấu gạo bình thường.

Nếu không ngâm ủ qua đêm thì cũng nên ngâm được ít nhất 2 tiếng trước khi nấu

(2) Làm sữa gạo lứt: nấu cháo thật nhừ, lọc lấy nước và nước bột chà ra từ cháo, đun khuấy nhẹ thêm ít sữa tươi và đường theo sở thích, cất tủ lạnh có thể dùng trong 5 ngày

(3) Làm trà gạo lứt: rang thơm tuỳ ý, dùng để ủ hoặc nấu nước uống thay trà. Người không bị huyết áp cao hoặc nóng trong có thể thêm chút quế để tăng hương vị.

Trên đây là tất cả thông tin về gạo lứt đen. Các bạn tham khảo để có thêm thông tin về loại siêu thực phẩm này nhé. Chúc bạn và gia đình có những bữa ăn ngon miệng từ gạo lứt đen bổ dưỡng.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *